fot. Dariusz Piekut/PB
Naukowcy z Politechniki Białostockiej opracowali innowacyjne rozwiązanie, które może znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo infrastruktury i transportu. Badacze z Wydziału Mechanicznego uzyskali prawa ochronne na dwa wzory użytkowe „łącznika mechanicznego z funkcją pomiaru siły w połączeniu” – w praktyce są to tzw. inteligentne śruby.
Nowe łączniki nie są jedynie elementem konstrukcyjnym – potrafią monitorować własny stan i wykrywać zmiany napięcia w połączeniu. Dzięki temu możliwe jest szybkie zidentyfikowanie poluzowania śruby lub przeciążenia, zanim dojdzie do awarii czy nawet katastrofy.
Kluczowym elementem rozwiązania jest umieszczenie wewnątrz śruby specjalnego czujnika, który reaguje na jej odkształcenia powstające podczas pracy. Zmiany te są przetwarzane na sygnał, który może być na bieżąco analizowany. W zależności od wariantu konstrukcji wykorzystano zjawiska piezoelektryczne, piezorezystywne lub magnetostrykcyjne.
Opracowane rozwiązania pozwalają na ciągły monitoring stanu połączeń w czasie rzeczywistym. System może informować o zagrożeniach m.in. poprzez sygnały świetlne lub przesyłanie danych do zewnętrznych systemów diagnostycznych.
Zastosowanie inteligentnych śrub może przynieść wymierne korzyści w wielu branżach – od budownictwa, przez energetykę, po transport. Umożliwia nie tylko zwiększenie bezpieczeństwa, ale także ograniczenie kosztów eksploatacji dzięki tzw. inteligentnemu utrzymaniu infrastruktury. Zamiast rutynowych kontroli wszystkich elementów, możliwe będzie skupienie się wyłącznie na tych, które faktycznie wymagają interwencji.
Rozwiązanie opracowali naukowcy z Katedry Budowy i Eksploatacji Maszyn Politechniki Białostockiej: dr hab. inż. Grzegorz Mieczkowski, dr hab. inż. Dariusz Szpica oraz dr hab. inż. Andrzej Borawski.
(pc)
