Wystawa „Życie w zachwycie” dr Katarzyny Zabłockiej w Galerii im. Sleńdzińskich
Dla dr Katarzyny Zabłockiej – nauczycielki akademickiej Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej oraz cenionej nauczycielki sztuki – tytułowy „zachwyt” nie sprowadza się do powierzchownego uniesienia estetycznego. Autorka postrzega go jako intensywny, wręcz graniczny stan somatycznego i duchowego doświadczenia. Zachwyt manifestuje się tu jako moment twórczej satysfakcji, chwila pełnego empatii spotkania z Innym oraz konsekwentna postawa wobec wyzwań współczesnego świata.
Zabłocka, w której jak sama podkreśla głęboko utkwił gen pedagogiczny, w naturalny sposób łączy swoją autonomiczną kreację artystyczną z dwudziestoletnim dorobkiem dydaktycznym.
– 20 lat zawodowo zajmuję się zachwytem w swojej pracy, zachwycając się pracami moich uczniów i studentów. Stąd zrodził się tytuł wystawy – „Życie w zachwycie” – wyjaśnia dr Katarzyna Zabłocka. – Mam nadzieję, że skłonię odbiorcę do refleksji nad kondycją jego uważności i wrażliwości. Pokazuję tu zachwyty codziennością – kiedy potrafię zachwycić się pękającą ścianą, punktem światła rysującym teatr naprzeciwko okna czy symbolami graficznymi. Naprawdę warto pielęgnować w sobie taką uważność, by w ogromie tego wszystkiego, co dzieje się na zewnątrz, chronić ten zachwyt nad światem.
Trzy odsłony afektu: Twórczość, Codzienność i Reakcja
1. Afekt twórczy i relacja uczeń-mistrz
Pierwsza przestrzeń koncentruje się na stanie emocjonalnym towarzyszącym artyście podczas samego procesu kreacji. Kluczową realizacją w tej strefie jest cykl wideo – praca zbudowana z kilku tysięcy zdjęć wyselekcjonowanych z niemal 20-letnich archiwów prac uczniów Liceum Plastycznego w Supraślu oraz studentów kierunku Grafika Politechniki Białostockiej. Dzieło to uchwyca niepoliczalny, subiektywny wymiar sztuki i edukacji artystycznej.
– Praca ta ilustruje niesamowity moment, kiedy jako prowadząca podczas konsultacji widzę ogromny postęp u studenta lub ucznia – opowiada autorka. – Towarzyszy mi wtedy afekt tak zwanej gęsiej skórki – moje ciało fizycznie reaguje na piękny pomysł podopiecznego. Noszę te realizacje głęboko pod powiekami do dziś.
2. Afekt codzienności i mikrointerwencje miejskie
Druga odsłona dokumentuje całoroczny projekt badawczo-artystyczny realizowany w rozmaitych zakątkach województwa podlaskiego. Zabłocka przeprowadzała niezapowiedziane projekcje obrazów za pomocą miniaturowych urządzeń w przestrzeni miejskiej, wchodząc w bezpośredni dialog z przypadkowymi przechodniami.
– Badałam i dopytywałam o ten afekt – jak w nieoczekiwanych przestrzeniach może pojawić się obraz opowiadający o upływie czasu – wspomina twórczyni. – Najlepszymi odbiorcami okazywali się ludzie wyprowadzający psy na spacer, którzy mieli czas, by podejść i porozmawiać. To działanie stało się pretekstem do konfrontacji oraz nakłonienia do refleksji nad kondycją własnej uważności.
3. Afekt reakcji i „widzenie płynne” – temporalność materii
Trzecia odsłona ukazuje prace operujące rygorem formalnym i procesem biologicznym oraz chemicznym. W cyklu „Zapis plamy czasu” artystka wykorzystała emulsję światłoczułą naniesioną na strukturalny papier akwarelowy. Brak procesu utrwalenia fotograficznego sprawia, że dzieła stale ewoluują pod wpływem światła, zmierzając ku stopniowemu zanikowi.
Nawiązując do koncepcji Wassilego Kandinsky’ego oraz Władysława Strzemińskiego, autorka proponuje nową autorską kategorię estetyczną.
– Operuję tutaj bardzo ograniczoną sytuacją, jeśli chodzi o formę. U Kandinsky’ego bazą jest punkt, linia i płaszczyzna. U mnie dochodzi wymiar czasu. Można traktować te prace jak malarstwo abstrakcyjne poszerzone o temporalność. Odnosząc się do traktatu o widzeniu Strzemińskiego, zaproponowałabym nazwę „widzenie płynne” ze względu na tę czasowość – tłumaczy dr Zabłocka.
Sztuka prezentowana na wystawie wychodzi również poza same ramy budynku. Jedna z projekcji wideo emitowana jest po zmierzchu bezpośrednio na zewnętrznym banerze Galerii przy ul. Legionowej 2, stanowiąc aneks zapraszający przechodniów do odkrycia tajemnicy ekspozycji.
dr Katarzyna Zabłocka (ur. 1975 r. w Białymstoku) – twórczyni interdyscyplinarna, pedagog sztuki, działaczka kulturalno-społeczna i kuratorka projektów. W praktyce twórczej łączy film eksperymentalny, animację oraz fotografię z autorskimi działaniami edukacyjnymi. Jest wykładowczynią Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej na kierunku Grafika, a wcześniej przez blisko dwie dekady związana była z Liceum Plastycznym w Supraślu.
Wystawę można oglądać do 30 grudnia 2026 roku w Galerii im. Sleńdzińskich przy ul. Legionowej 2.
Z dr Katarzyną Zabłocką, Jolantą Szczygieł-Rogowską, dyrektor Galerii im. Sleńdzińskich oraz studentami kierunku grafika II stopnia na Wydziale Architektury Politechniki Białostockiej rozmawiał #Zjerzonykulturą – Jerzy Doroszkiewicz
